Önce Hürmüz Boğazı, şimdi Babülmendep Boğazı... Dünya ticareti açısından iki kritik geçiş noktası. Antik dönemlerden beri ticaretin kaderini belirleyen su yolları, günümüzde de jeopolitik güç unsuru olarak kullanılmaktadır. Yemen, dünya ticaretinin en hayati deniz noktalarından Kızıldeniz ve Babülmendep’te Ensarullah’ın (Husiler) güç kazanmasıyla önemli bir ülke konumuna yükseldi. Ensarullah güçleri, Yemen’in batı kıyılarında kontrolü sağlayarak Babülmendep Boğazı’nın merkezinde yer alan Mayun (Perim) Adası ile Büyük ve Küçük Haniş adalarını yönetimleri altına aldılar. 2023 yılı sonundan beri Ensarullah’ın, Gazze’deki çatışmalara tepki olarak başlayan Kızıldeniz’e yönelik hamleleri sonucunda Suudi Arabistan-Yemen mücadelesi farklı bir aşamaya taşındı. Dünya devletleri arasında en büyük savunma harcamasını, 80-85 milyar dolar ile yapan ülkelerden biri olan Suudi Arabistan, Yemen nüfusunun %70’ini ve coğrafyasının ise %30’unu kontrol eden Husiler tarafından saldırıya uğradı. Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad, ARAMCO tesisleri ve Doğu-Batı Petrol Boru Hattı (Petroline, yaklaşık 1.200 km uzunluğunda) bombalandı. Ensarullah’ın (Husiler) yaptığı bu saldırıların küresel tedarik zincirine beklenmedik etkileri oldu. Hürmüz Boğazı’ndan sonra Babülmendep’te de tanker trafiği ticareti zora girdi. Dünya petrolünün %20’si Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilerle taşınır. Asya-Avrupa ticaretinin %50’sinden fazlası, Babülmendep Boğazı’nı kullanan konteynerler ile yapılır. İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasından sonra Babülmendep Boğazı da tıkanırsa, buranın belirleyici otorite gücü Husiler olursa, özellikle Asya-Avrupa ticareti olumsuz etkilenecektir. Basra Körfezi’nden pompalanan petrol, borularla Yanbu Limanı’na gönderilir. Buradan petrol, gemilere yüklenerek Süveyş Kanalı yoluyla Avrupa’ya ya da Babülmendep Boğazı’ndan geçerek Asya’ya ve Afrika’ya gönderilir. Babülmendep Boğazı kapatılacak olursa Çin, Japonya, Hindistan gibi Asya ülkelerine petrol götürecek gemiler sırasıyla Kızıldeniz, Süveyş Kanalı, Akdeniz ve Cebelitarık Boğazı’ndan geçerek Afrika’nın batı kıyılarını dolaşacak ve Ümit Burnu’ndan Asya’ya gidebileceklerdir. Bu, hem zamanın uzaması hem de maliyetlerin artması anlamına gelmektedir. Petrolün bu gereksiz uzun yolculuğu, navlun fiyatları ile birlikte tanker ve konteyner sigorta bedellerini de yükseltecektir. Hürmüz Boğazı’ndan sonra Babülmendep Boğazı’ndan da petrol sevkiyatına izin verilmeyecek bir durum ortaya çıkarsa, petrol arzı azalacak ve petrol fiyatları artacaktır (petrol fiyatları 100 doları geçti). Gerek Ukrayna-Rusya gerekse ABD-İsrail ile İran saldırılarında (savaşlarında?) enerji kaynaklarına yönelik saldırılar olduğu görülmektedir. Hürmüz Boğazı’nın Suudi Arabistan’a kapatılmasıyla ülkenin petrol ihracatı dramatik şekilde azalmıştı. Alternatif yolların yoğun bir şekilde tartışıldığı bir dönemde Ensarullah (Husiler) tarafından Suudi Arabistan’ın Doğu-Batı Boru Hattı’nın vurulması, Suudi Arabistan’ın petrol siparişlerini ötelemesine; bu gecikme de Avrupa-Asya ticaretini olumsuz etkileyerek küresel bir krize yol açacaktır. Dünya enerji piyasasına baskıların artması, petrol arz güvenliği tartışmalarını da beraberinde getirmiştir. Gerek Hürmüz gerekse Babülmendep Boğazları’nın petrol geçişlerine kapatılması sonucu artan petrol fiyatları nedeniyle, petrol üreticisi ABD ekonomisi bundan kazançlı çıkmış görünmektedir. Yine her iki boğazın petrol ve ticari gemilere kapatılması, tanker ve konteyner sigorta poliçesi fiyatlarının yükselmesine ve poliçe şirketlerini uhdesinde bulunduran Birleşik Krallık’ın (UK) ticari kârını artırmıştır. Dünya Savaşı öncesi yaşanan gelişmelere benzer tabloların yaşandığı Orta Doğu’da savaşa hazırlık mı yapılıyor? Ensarullah güçlerinin saldırısına uğrayan Suudi Arabistan, teknolojik silahlarına, gelişmiş hava kuvvetlerine ve sayıca büyük ordusuna rağmen, küçümsenen yerel güçleri (terlikli milisler) yenemiyor. Bölgedeki saldırılara Avrupa ülkeleri özellikle İngiltere ve Fransa saldırılara  kayıtsız kalmayacaklarını; bölgeye askerî güç göndereceklerini açıkladılar. İki boğazın kapatılması, başka devletlerin de olaylara dâhil olmasına ve savaşın başka bir boyut kazanmasına neden oldu. Babülmendep’in kapanması hem İran’ı güçlendirdi hem de diğer devletlerin İran karşıtlığını artırdı. Ensarullah bahane edilerek bölgede yeni bir düzene hazırlık yapılıyor olabilir mi? Yeni Orta Doğu Projesi hâlâ masada.

Türk Devletleri'nin parlayan yıldızı KAZAKİSTAN. Rusya, Çin, Avrupa Birliği, ABD ve Türkiye ile iyi ilişkileri olan Kazakistan.Türk Keneşi'nin konuşulduğu bugünlerde Kazakistan, doğalgaz fiyatlarını artması ile ortaya çıkan bir isyan ile gündeme oturdu. Doğalgaza yapılan zamlar düşürüldü ama olaylar durulmadı.

Dünyada barajlar, göller kuruyor. Susuzluk nedeniyle tarım alanları verimsizleşiyor ve yeni çöller ortaya çıkıyor. Su yoksunluğu nedeniyle salgın hastalıklarla mücadele her geçen gün zorlaşıyor.Bütün bu olumsuzluklara rağmen insanlar su israfı yapmaya devam ediyorlar.

2019 yılı sonundan itibaren dünyayı etkisi altına alan koronavirüs salgını hızlı yayılırken, insanlığı bekleyen bir başka tehlike de pusuda. İnsanlığı dünyanın belki de en büyük açlık salgını bekliyor olabilir.

Cumhuriyetimizi ve onun kurucusunu hatırladığımız, andığımız bu günlerde genç cumhuriyetimizin son 30 yılda sahip olduğu insan kalitesi, cumhuriyeti kuran insanların sahip olduğu niteliklerle örtüşmemektedir.